Man met gereedschappen

‘Ben jij nog weleens verliefd eigenlijk?’ vroeg de vrouw van mijn oudste broer. Zulke vragen pffff ik gewoonlijk aan de kant, vaak ook nog met een handgebaar erbij. Maar nu zei ik ‘Nee’. Ik weet niet hoe het komt – vroeger was ik elke week op iemand anders verliefd – maar het is zo. Om verliefd te kunnen worden, heb je een bepaald zelfbeeld, een bepaald zelfgevoel nodig, en dat beeld of gevoel ontbreekt tegenwoordig. En bovendien heb ik mijn hele leven lang al verliefdheid verward met jaloezie: het is vrijwel altijd zo geweest dat ik niet zozeer met de ander samen wilde zijn, ik wilde hem vooral zíjn. Tot ik in een hout- annex steenwinkel in Anna Paulowna kwam, afgelopen zondagmiddag. Daar was een voorstelling over Barbara Hepworth, de Britse beeldhouwer. Het was er erg gezellig, met hapjes, houtkachels, drankjes, een witte kat en al die prachtige gereedschappen die je nodig hebt om steen of hout te kunnen bewerken. Twee oudere jongens speelden op gitaren en zongen liedjes. Maar toen begon de voorstelling.

Het was een monoloog, en om eerlijk te zijn nogal amateuristisch gespeeld. De man van de ex-vrouw van mijn oudste broer zat naast me en hij heeft de actrice niet één keer aangekeken, waardoor mijn ex-schoonzuster en ik dachten dat hij zich een uur lang stierlijk heeft zitten vervelen. Na afloop zei hij: ‘Ik keek haar niet aan, want daar zou ze heel zenuwachtig van geworden zijn.’ ‘Maar het is een actrice!’ zei ik. ‘Die moet je aankijken, daar zijn ze voor!’ Hoe dan ook, er zaten foto’s in de voorstelling, één ervan hierboven te zien. Barbara Hepworth en haar eerste man John Skeaping. Kijk nou toch eens naar die kerel. Die kleren, de manier waarop hij het gereedschap in zijn handen houdt, die vierkante kop met haar als van een bouvier, die zware schoenen. Ik heb geprobeerd de foto te vergroten, maar dat lukte niet. Maar goed, wat heb je eraan? Die kerel is allang dood, het is een afbeelding, ergens in de jaren ’20 van de vorige eeuw gemaakt. Een ideaalbeeld, een melancholisch verlangen naar iets dat nooit had kunnen zijn.

Ik heb eens iets gehad met een kunstenaar, die leefde in het toen nog ijskoude Lloyd Hotel, de voormalige jeugdgevangenis, in een tijd dat de Oostelijke Haveneilanden nog een leeg en woest waren en het hotel een ‘broeiplaats’. Geen beeldhouwer, meer iemand die ruimtelijke installaties maakte. Blond, niet met van dat zwarte touwhaar, geen zware gereedschappen in machtige handen. Hij had eens kip gemaakt, niet als kunst maar om te eten, met kleine tomaatjes. Ik heb er geen hap van kunnen eten omdat boven mijn hoofd een installatie van dode eksters langzaam rondtolde. Bovendien: het was té echt, hij was daar en ik was daar. Hij was geen foto van een man zoals een man moet zijn. En bovendien had ik geen enkele wens hem te zijn.

John Skeaping (1901 – 1980). Later – in weerwil van deze heroïsche foto – vooral bekend geworden als paardenschilder. Hepworth stierf in een ‘accidental fire’ in haar studio in St. Ives, in 1975. De toevoeging van het woord accidental doet het ergste vermoeden, zeker als je weet dat ze ernstige artritis had en nauwelijks meer kon werken.

6 thoughts on “Man met gereedschappen”

  1. Beste Gerbrand,
    Ik snap je bedenking bij de dood van Barbara Hepworth. Op bezoek afgelopen zomer in haar atelier ( museaal ) bekroop me dat ook. Het is ook wel een fijne plek om te sterven en als dat kon begraven te worden. En overigens wens ik je mooie verliefdheid toe.
    Groet Jan.

    Like

  2. Koninginnedag Nieuwmarkt Amsterdam.Jaar..? We zaten even en jij kwam langs of hij kwam langs. We gingen gedrieën wat eten. Ook daar ergens. Het is vaag in mijn geheugen maar wat ik nog weet is dat er een sprankelende speelse spanning was tussen jullie. F. lachte om jouw grapjes en jij om de zijne. En bij mij ging het licht branden. Ah ja, natuurlijk dat zou kunnen. Zoiets. Volgens mij ging ik naar huis toen ik het echt door had. Mijn atelier was tegenover het zijne. Hij heeft later naam gemaakt. Net als jij. Het was inderdaad ijskoud in het Loyd Hotel. Vaak sliep ik daar in dat inmens grote lokaal. En at ik bij F. Heerlijke maaltijden en veel lachen met elkaar .Hij woonde vlak bij de Nieuwmarkt. Bethaniniensteeg was het. Toen ik trouwde met L. verzorgde hij het feest in zijn kelder beneden. De hele ruimte was versierd met groenten. Brocolie, spinazie, sla, wortelen en trossen rode tomaten. Het zag er feestelijk uit en iedereen vond het vanzelfsprekend. Jij was daar ook die avond? Dan kenden jullie elkaar al van zien zeker? Leuk om er aan herinnerd te worden.

    Like

      1. Ja.
        Ik heb nog een vraag. Wat ik niet zeker weet of dat ook met jou was. Er was een project met zang en spel en de repetities waren in De Pijp. We zongen in koren . Inspiratie was een schilderij van Jeroen Bosch. Was jij daar bij? In een zwembad in Oost wat afgehuurd was om een avond te repeteren? We moesten door elkaar zwemmen en al zingend uit het water verijzen en op de kant kruipen. De productie is nooit tot stand gekomen waarom weet ik niet. In mijn herinnering was jij ook bij de acteurs groep. Of toch niet? Het was in ieder geval voor die tijd wel een gewaagd project.

        Like

  3. Nee ik ook niet. En waarom het niet is doorgegaan weet ik ook niet meer. Het was best ambitieus. Die avond in het zwembad staat me bij. Sfeerverlichting en muziek. Wat ik toch deed allemaal voor Kunst met een hoofdletter.
    In een ander project ging ik zelfs door glas met blote voeten. Dansen, dansen, doordansen zei de regisseur. Het levert vooral spanning en daarmee een diepere betekenis op was de motivatie.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s