Opdoeken die handel [Trouw, 28.12]

Ik zat eens in een jury samen met Rachel Cusk. Nee, het was zelfs zo dat Rachel Cusk en ik de gehele jury vormden. Een jury van twee mensen. Dat kan sowieso niet, maar het was nu eenmaal zo. Rachel Cusk is een Britse schrijfster. Nadat alles achter de rug was, kon ik de naam ‘Rachel Cusk’ niet meer horen. Als iemand – altijd een vrouw – mij zei dat ze haar boeken zo geweldig vond, begon ik al over te geven, zelfs zonder ooit een woord van Rachel Cusk gelezen te hebben. Het was onze taak om de beste Ierse roman van het jaar te kiezen voor de Kerry Group Irish Novel of the Year. De Kerry Group is een voedingsmiddelenbedrijf dat zich daarnaast blijkbaar graag met literatuur bezighoudt. Buiten een over het algemeen moeizaam verlopende communicatie was het dieptepunt dat Rachel Cusk een bepaalde schrijfster de prijs wilde toekennen omdat die nog nooit een grote prijs had gewonnen. Mijn verstand stond er bij stil, en toen we na heel wat geharrewar tot een échte winnaar waren gekomen, weigerde ze de uitreiking bij te wonen en stond ze erop dat ik een tekst van haar over de betreffende schrijfster daar voor zou lezen. Ze wilde dat haar stem gehoord zou worden. ‘Dat zal niet gaan,’ zei ik. ‘Als ik jouw tekst voorlees, zal het lijken alsof zij de prijs gewonnen heeft.’ De oplossing was simpel: aangezien ze er niet was, heb ik de vrijheid genomen haar tekst aangepast voor te lezen.

Een klucht, ergens. Nadat ik voor Trouw van 14 december een stuk geschreven had over de teloorgang van een literaire prijs, diende de volgende klucht zich alweer aan: de uitverkiezing van de NRC Lezersprijs 2019. 25 boeken, allemaal met vier of vijf ballen, waren uitgezocht door de recensenten van de NRC en daar konden de lezers op stemmen. Het staat iedereen vrij zich daar op de sociale media tegenaan te bemoeien. Ik had een tweetje kunnen schrijven met de oproep om op ‘Zwarte schuur’ van Oek de Jong te stemmen omdat dat zo’n mooi boek is. Iedereen kon dat doen. Maar toen deed Özcan Akyol (meer dan 88.000 volgers) het. Hij riep al zijn volgers op ‘nog een poll te fucken’ en op underdog Jan van Mersbergen te stemmen. Vrijwel onmiddellijk haalde Jans boek het boek van Bart van Loo in, dat tot op dat moment aan kop ging. Het grappige was dat toen gebeurde waarover ik het in mijn vorige reguliere column had: onterechte lof wordt zonder tegenspraak als een warm bad ondergaan. In dit geval: onterechte erkenning voor een boek wordt niet weersproken. Van Mersbergen, de NRC, de uitgever van Jan, boekhandel Athenaeum, iedereen deed alsof zijn of haar neus bloedde en er werd slechts gemeld dat Van Mersbergen nu aan kop ging: het leek erop dat alles de verdienste van het boek zélf was. Pas toen Van Mersbergen op 17 december daadwerkelijk won, schreef hij er op zijn weblog iets over. In een lange, zichzelf in de staart bijtende tekst die defensief van toon was en waarin hij Akyol niet bij naam noemde en niet bedankte. Zelfs toen nog deed hij alsof het een samenspel was geweest van eigen inspanningen om stemmen te werven en andere dingetjes. (Wie dat nalezen wil, vervoege zich op zijn weblog en zoekt de post van 18 december op.) De papieren NRC meldde op 18 december wijselijk niets over de prijs.

De conclusie lijkt me onderhand wel duidelijk. Opdoeken. Alles. Als je wilt genieten van een wedstrijd gewoon naar het WK Schaatsen of EK Handballen kijken. Daar wint altijd de beste.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s