Luxeproblemen bij een prima recensie

In een verder uitstekende bespreking van Knecht, allein in de Frankfurter Algemeine Zeitung, staat iets aparts: ‘Der Ausdruck “allein” bezieht sich nicht nur auf den Tod seines Tieres. Es geht auch um Bakkers Verhältnis zum Mitmenschen, um seine Homosexualität, die Suche nach einer feste Beziehung, “Knecht” ist ebenfalls ein Hinweis auf die passive Rolle bei Homosexuellen.’ Inzake besprekingen van De kapperszoon houd ik vol dat elke recensent die het woord ‘homoseksualiteit’ durft op te schrijven af is. Dat geeft namelijk uitsluitend de bekrompenheid en burgerlijkheid van zijn of haar eigen denkwereld weer. Aangezien het nergens gethematiseerd wordt, ís het geen thema en is er dus ook geen enkele reden om het te noemen. De Duitse bespreker van de FAZ maakt het eigenlijk wel heel erg bont. Komt nog bij dat de Duitse spelling van het woord, mer die x, erg dicht in de buurt komt van het vre-se-lij-ke ‘homofiel’, een woord dat graag door een bepaald soort mensen in de mond genomen wordt. Ergens ben ik hierdoor, zoals Raf Njotea zei tijdens een openbaar interview bij Passa Porta in Brussel, ook met Tobi Lakmaker, zónder dat ik het erover wil hebben toch een soort van activist. Een stille activist.

Het heel erg bonte van de Duitse recensent zit ‘m natuurlijk vooral in de laatste opmerking. Dat knecht een aanwijzing zou zijn voor de passieve rol bij homoseksuelen. Pardon? Maakt hij mij nou uit voor een bottom? Waarom in godsnaam? Staat dat in het boek? Nee, nergens. Let wel: er is niks mis met een bottom en hoewel dat Engelse woord inderdaad de ‘passieve rol’ tijdens geslachtsverkeer aangeeft, zegt het verder niets over hoe de betreffende persoon verder in het leven staat. Ik bedoel: als iemand zich in zijn kontje laat neuken, is hij niet automatisch in het algemeen een watje, een onderdanig persoon. Het is iets wat aangeeft hoe de recensent naar de wereld en misschien naar zichzelf kijkt. Het heeft niets met het boek te maken. Het ‘uitstekende bespreking’ uit de eerste zin slaat dan ook uitsluitend op het positieve oordeel over het boek dat hij heeft. Niet over de inhoud van zijn tekst. En, nog eens verder filosoferend: is een vrouw tijdens het heteroseksuele geslachtsverkeer dan ook altijd de bottom? Man top, vrouw bottom. Welja. Wat een onzin allemaal. Wat een stereotypen. Wat een hokjesdenken, hoe weinig fluïde.

Nog iets over die bespreking: Duitsers (lezers en recensenten) (en ja: ik generaliseer enorm) vinden boeken als die twee Privédomeindelen eigenlijk onverdraaglijk. Daar móét een roman van gemaakt worden, om het draaglijk te maken. Ook dat doet de recensent: ‘”Knecht, allein” ist ein literarisches Buch,  in dem der Autor dokumentarische Strategien anwendet, den Rohstoff der Wirklichkeit in einen poetischen Zusammenhang umwandelt.’ Ergens is het bewonderenswaardig dat Suhrkamp, mijn Duitse uitgever, telkens weer de gewaagde stap maakt zulke boeken uit te geven. Ik kan me wel voorstellen dat daar op kantoor zuchten van verlichting werden geslaakt toen ze hoorden dat er volgend jaar weer eens een roman aankomt. Waarin de hoofdpersoon dus niet Gerbrand Bakker heet.

5 gedachten over “Luxeproblemen bij een prima recensie”

  1. Dat je zo fel reageerd. Lekker laten kletsen. Iedereen met hondenliefde begrijpt dat het baasje feitelijk de Knecht is. Ook de Duitse lezers. Dankzij deze recensie boor je wellicht top een nieuw publiek aan.

    Mocht er een derde Privé Domein komen dan vind ik expliciete homoseksualiteit best een geschikt onderwerp.

    En Servië was natuurlijk de beste op het Eurovisie Songfestival.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: